บรรณาธิการ

หากมีใครถามว่า “ครูที่แท้จริง” เป็นอย่างไร ชีวิตของ คุณครูศรีเสงี่ยม คำมูล คือคำตอบที่ชัดเจนที่สุดคนหนึ่งของจังหวัดพะเยา ตลอดเวลากว่า 40 ปีบนเส้นทางการศึกษา ท่านไม่ได้เพียงทำหน้าที่สอนหนังสือ แต่ยังใช้ชีวิตทั้งชีวิตเพื่อสร้างโอกาสให้เด็ก สร้างกำลังใจให้ชุมชน และรักษาภูมิปัญญาท้องถิ่นไว้ให้คนรุ่นหลัง แม้วันนี้จะเกษียณอายุราชการแล้ว แต่หัวใจของความเป็นครูไม่เคยเกษียณตามไปด้วย ปัจจุบัน คุณครูศรีเสงี่ยมยังคงได้รับความไว้วางใจให้ปฏิบัติหน้าที่ “ครูผู้ทรงคุณค่าแห่งแผ่นดิน” ณ โรงเรียนบ้านกว้านเหนือ จังหวัดพะเยา ถ่ายทอดประสบการณ์และความรักในการเรียนรู้ให้แก่เด็ก ๆ อย่างต่อเนื่อง #จากเด็กหญิงยากจน…สู่ครูของแผ่นดิน ครูศรีเสงี่ยมเกิดและเติบโตที่ บ้านต๊ำม่อน...

#รายงานพิเศษ เชียงคำมาถึงทางแยก ค้าปลีกใหม่กำลังเข้ามา เส้นทางการค้ากำลังเปลี่ยน ขณะที่เมืองต้องหาคำตอบว่า จะเติบโตด้วยอะไร เชียงคำกำลังเปลี่ยนไปอย่างช้า ๆ แต่เห็นได้ชัดขึ้นเรื่อย ๆ ป้ายธุรกิจใหม่เริ่มปรากฏบนถนนสายสำคัญ ร้านค้าสมัยใหม่เข้ามาเพิ่มทางเลือกให้ผู้บริโภค ขณะเดียวกันร้านค้าและผู้ประกอบการท้องถิ่นต้องปรับตัวกับกำลังซื้อที่ไม่เหมือนเดิม ตลาดนัด/ตลาดสดที่คนแห่มาจับจ่ายบางแห่งเริ่มมีคนเดินลดลง และเส้นทางการขนส่งที่เคยเป็นข้อได้เปรียบของเมืองก็กำลังเปลี่ยนทิศทาง สิ่งเหล่านี้อาจดูเหมือนเป็นเรื่องคนละเรื่อง แต่เมื่อมองรวมกัน กลับสะท้อนภาพเดียวกันว่า เศรษฐกิจเชียงคำกำลังเข้าสู่ช่วงเปลี่ยนผ่าน หลายคนมีภาพจำว่าเชียงคำเคยมีบทบาทเป็นเมืองศูนย์กลางของพื้นที่ฝั่งตะวันออกพะเยา เชื่อมโยงเชียงของ เทิง ภูซาง จุน และพื้นที่โดยรอบ การเป็นจุดรวมของผู้คนและสินค้า ทำให้เกิดธุรกิจจำนวนมาก ทั้งตลาด...

เยาวชนพะเยาสร้างเมือง: สื่อสารนโยบายสาธารณะสู่ปีที่ 50 โครงการนี้มุ่งเน้นการ พัฒนากลไกการสื่อสารนโยบายสาธารณะ เพื่อเปิดโอกาสให้เด็กและเยาวชนในจังหวัดพะเยามีส่วนร่วมในการกำหนดทิศทางการพัฒนาเมืองในวาระครบรอบ 50 ปีของจังหวัด โดยมี พะเยาทีวี เป็นแกนหลักในการขับเคลื่อนผ่านเครือข่ายสื่อชุมชนและสถาบันการศึกษาเพื่อสร้างพื้นที่กลางในการแสดงความคิดเห็น กิจกรรมหลักประกอบด้วยการจัด เวิร์กชอปพัฒนาทักษะพลเมืองดิจิทัล และการสร้างเวทีสาธารณะที่รวบรวมข้อเสนอจากเยาวชนกลุ่มหลากหลายเพื่อบรรจุเข้าสู่ แผนยุทธศาสตร์จังหวัดพะเยาปี 2570 เป้าหมายสำคัญคือการเตรียมความพร้อมให้คนรุ่นใหม่ก้าวขึ้นมาเป็น อาสาสมัครนักสื่อสารพลเมือง ที่สามารถรับมือกับการขยายตัวของเมืองและสังคมสูงวัยได้อย่างยั่งยืน กระบวนการดังกล่าวจะเน้นการสร้าง ระบบนิเวศสื่อสุขภาวะ ที่เชื่อมโยงความร่วมมือระหว่างภาครัฐ เอกชน และภาคประชาสังคม เพื่อสร้างพะเยาให้เป็นเมืองที่โอบรับคนทุกกลุ่มอย่างแท้จริง

ท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงของระเบียงเศรษฐกิจภาคเหนือ อำเภอภูกามยาว จังหวัดพะเยา กำลังก้าวผ่านจากเมืองชนบทที่เงียบสงบ ไปสู่การเป็นพื้นที่ยุทธศาสตร์แห่งใหม่ที่หลายฝ่ายเริ่มจับตามอง แม้วันนี้ภูกามยาวยังคงมีภาพจำของทุ่งนา แม่น้ำอิง และวิถีชีวิตเกษตรกรรม แต่การมาถึงของโครงสร้างพื้นฐานขนาดใหญ่ การเติบโตของการท่องเที่ยวเชิงศรัทธา และการเปลี่ยนผ่านของภาคเกษตร อาจทำให้อำเภอเล็กแห่งนี้มีบทบาทมากกว่าที่เคยเป็นมา รถไฟสายใหม่ กับโอกาสที่กำลังวิ่งเข้าหาเมือง หัวใจสำคัญของการเปลี่ยนแปลงครั้งนี้ คือโครงการรถไฟทางคู่สายเด่นชัย-เชียงราย-เชียงของ ซึ่งมีกำหนดเปิดให้บริการในปี 2571 สำหรับหลายพื้นที่ รถไฟอาจเป็นเพียงโครงสร้างพื้นฐานด้านการเดินทาง แต่สำหรับภูกามยาว มันอาจหมายถึงการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจครั้งสำคัญ เส้นทางรถไฟสายนี้จะเชื่อมพื้นที่ภาคกลาง กรุงเทพมหานคร และภาคเหนือตอนล่าง เข้ากับเชียงรายและด่านการค้าชายแดนเชียงของ ซึ่งเป็นประตูสู่ลาวและจีนตอนใต้ ภูกามยาวจึงไม่ได้อยู่เพียงริมทางรถไฟ แต่กำลังอยู่บนเส้นทางของเศรษฐกิจใหม่ที่กำลังก่อตัวขึ้นในภาคเหนือ ขณะเดียวกัน โครงการก่อสร้างถนน...

ในโอกาสจังหวัดพะเยาจะครบรอบการก่อตั้ง 50 ปี ใน 2570 ตัวแทนภาคส่วนต่างๆ ร่วมพูดคุยแลกเปลี่ยนและนำเสนอภาพอนาคตจังหวัด เพื่อเตรียมงานเฉลิมฉลองและวางแผนงานพัฒนาจังหวัดอย่างมีส่วนร่วม ทั้งนี้จะขยายการจัดเวทีในแต่ละพื้นที่และกลุ่มต่างๆ ต่อเนื่องต่อไป จัดโดย สถาบันปวงพยาพยาว และคณะทำงานออกแบบอนาคตจังหวัดพะเยา ณ สำนักคิดวิสุทธิมรรค เบื้องต้นได้รับการสนับสนุนโดย พระเมธีวชิรคุณ รศ.ดร. บุญนิธิจันทร์ตองไชยะวุฑฒิกุล 2/3/2569

พระเมธีวชิรคุณ : พระนักการศึกษา ผู้สร้างคน และผู้จุดประกายสังคมพะเยา หากกล่าวถึงพระสงฆ์ที่มีบทบาททั้งในด้านพระพุทธศาสนา การศึกษา และการพัฒนาสังคมของจังหวัดพะเยา ชื่อของ "พระเมธีวชิรคุณ" นับเป็นหนึ่งในพระเถระที่ผู้คนในแวดวงการศึกษา คณะสงฆ์ และชุมชนต่างรู้จักและให้ความเคารพ ด้วยบทบาทของการเป็นทั้งพระนักปกครอง พระนักวิชาการ และพระนักพัฒนาสังคม ที่ทำงานเชื่อมโยงวัด โรงเรียน มหาวิทยาลัย และประชาชนเข้าด้วยกันมาอย่างยาวนาน ปัจจุบัน พระเมธีวชิรคุณดำรงตำแหน่งรองเจ้าคณะจังหวัดพะเยา และมีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนกิจการคณะสงฆ์ควบคู่ไปกับการส่งเสริมการศึกษาและการพัฒนาคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่ สิ่งที่สะท้อนตัวตนของพระเมธีวชิรคุณได้อย่างชัดเจน คือการให้ความสำคัญกับ "การศึกษา" ในฐานะเครื่องมือสร้างคนและสร้างสังคม...